Umay'ın Günlüğü

“Herkes kendi yolunu izler. İnsan bir ağaç gibidir. Neden kiraz vermiyor diye incir ağacını hiç azarladığın oldu mu?”

Yunan edebiyatının en önemli yazarlarından Nikos Kazancakis’in başyapıtı kabul edilen Zorba, Albert Camus’ya “Nobel benden çok onun hakkıydı.” dedirtecek kadar etkileyici bir roman.

Eser, Kazancakis’in Zorba’yı anlattığı bir ön sözle başlıyor. Zorba’nın yazar üzerindeki etkisi o kadar derindir ki Kazancakis, “Eğer bugün dünyada bir ruh kılavuzu, Hintlilerin dediği gibi bir guru, Aynaroz papazlarının dediği gibi bir yeronda seçmem gerekseydi, kesinlikle Zorba’yı seçerdim.” diyerek onun düşünce dünyasına etkisini açıkça ifade eder.

Roman, büyük ölçüde Kazancakis’in kendi yaşamından izler taşır. Yazarın iç hesaplaşmalarını, varoluşsal sorgulamalarını ve anlam arayışını satır aralarında net biçimde görmek mümkündür. Bu yolculukta Zorba, yaşamı tüm coşkusuyla kucaklayan, özgürlüğü her şeyin üstünde tutan bir karakter olarak Patron’u sürekli hayata ve özgürlüğe doğru iter. Otuz beş yaşına gelmiş olan Patron ise düşünceleri, idealleri ve korkuları arasında sıkışmış halde kendi yolunu bulmaya çalışırken, hâlâ bir yön belirleyememiş olmanın sancısını derinden hisseder.

Zorba bu yön bulma çabasında kendi felsefesi ile Patron’a ışık tutar;

‘’Dünyayı bugünkü durumuna getiren nedir, bilir misin? Yarım işler, yarım konuşmalar, yarım günahlar, yarım iyiliklerdir.’’

“Tanrı senin ne yediğini sormaz, ama ne yaptığını sorar!”

”Genç insanlar niye ölür?
Niye ölünür?”
Şair ”Bilmiyorum”.
Zorba ”O halde okumakta olduğun bu kitaplar ne işe yarıyor? Bu suale cevap veremiyorlarsa, sana ne anlatıyorlar?”
Şair: ”Senin gibi suallerine cevap bulamayan insanların acılarını anlatıyorlar”.

‘’İnsanım, elbet canım yandı.’’

Zorba, hepimizin yaşadığı, daha doğrusu yaşamın derinliklerine inmeye ve hakikatin özüne ulaşmaya çalışan insanların karşılaştığı zorlukları hatırlatan bir eser. İnsan olmak kolay mıdır? Ya da iyi bir insan nasıl olmalıdır? Yüzyıllardır insanların cevap aradığı, sayısız yorum ve çözümleme geliştirdiği bu sorular, hiçbir zaman tam anlamıyla kesin bir karşılık bulamamıştır. Kazancakis, Zorba’da bu arayışları Girit’in ve Akdeniz’in büyüleyici atmosferi eşliğinde yeniden gündeme getirir; okura insanın özgürlük, mutluluk ve anlam arayışını sorgulatıyor.

Herkesin hayatında anlamını bulması dileği ile…

‘’Her insanın kendi deliliği vardır; bana da öyle geliyor ki, en büyük delilik, bir deliliğe sahip olmamaktır.’’